Ile kosztują sofy, wersalki i kanapy — ceny bez jednej mediany

Sofa, wersalka i kanapa to w naszym katalogu trzy osobne kategorie z trzema osobnymi cennikami, a nie warianty tego samego mebla. O tym, czym się różnią konstrukcyjnie i dlaczego dwie z tych nazw bywają używane zamiennie, pisze osobny tekst — wersalka, sofa, kanapa, tapczan, narożnik: czym się różnią — gdzie cena pojawia się tylko jako jedna wzmianka o progu próby. Ta strona robi odwrotnie: zajmuje się wyłącznie ceną, publikuje pełny rozkład z każdej z trzech kategorii i tłumaczy uczciwie, dlaczego żadna z nich nie doczekała się jeszcze własnej mediany.

Trzy rozkłady, żaden nad progiem

Każda z tabel wyżej sama podaje swoją próbę i próg, przy którym uznajemy medianę za wiarygodną — i żadna z trzech kategorii go nie przekracza. To nie jest luka w danych, którą trzeba przeprosić: to jest temat tej strony.

Dlaczego nie ma tu jednej „typowej ceny"

Publikujemy medianę ceny jako osobną stronę dopiero od pewnej liczby modeli w kategorii — 30 obserwacji. Poniżej tego progu mediana potrafi przesunąć się o kilkaset złotych po dodaniu albo usunięciu jednego produktu, więc byłaby liczbą opisującą jedną dostawę, nie ofertę. Sofy, wersalki i kanapy mieszczą się dziś wszystkie poniżej tej granicy — żadna z nich osobno.

Sam próg nie jest twierdzeniem matematycznym, tylko przyjętą konwencją. Ekonometryk Francis DiTraglia pokazuje, że „trzydzieści" bywa jednocześnie za niskie dla rozkładów mocno skośnych i niepotrzebnie wysokie dla rozkładów bliskich symetrycznym — sam numer nie ma dowodu, który by go uzasadniał uniwersalnie. Dlatego traktujemy go jako linię ostrożności, nie jako gwarancję: to miejsce, od którego wolimy zaryzykować stronę bez mediany niż opublikować medianę, którą trzeba będzie po cichu poprawiać co miesiąc.

Zsumowanie tych trzech kategorii dałoby próbkę przekraczającą próg, ale sumowanie nie ma tu sensu: sofa, wersalka i kanapa to różne konstrukcje z różnym przeznaczeniem, a wrzucenie ich do jednego rozkładu cen dałoby liczbę, która nie opisywałaby żadnego z tych mebli z osobna. Byłaby to mediana zmyślonej kategorii, nie realnej.

Co mimo to widać w widełkach

Mimo małych prób widełki trzech kategorii w naszej ofercie się nie pokrywają — a to samo w sobie jest obserwacją, nie tylko przybliżeniem. Najtańsza wersalka kosztuje 727 zł, najdroższa 1160 zł. Sofy zaczynają się od 935 zł i sięgają 1839 zł. Kanapy startują dopiero od 1290 zł i dochodzą do 1789 zł.

Kolejność się nie zmienia nawet przy takiej liczbie obserwacji: wersalki najtaniej, sofy pośrodku, kanapy najwyżej. Dolna granica kanap leży powyżej górnej granicy sof, więc w naszej ofercie te dwie kategorie w ogóle się cenowo nie stykają. Część tego rozstępu to skład kategorii, nie sam mebel — wśród kanap znajdują się modułowe zestawy wielu elementów, które kosztują więcej niż pojedyncza bryła, bo są większe. To realne wyjaśnienie różnicy, nie tylko ostrzeżenie o małej próbie.

Ile modeli by wystarczyło

Odpowiedź nie jest ustalona z góry — to liczba modeli w kategorii w dniu odczytu, nie harmonogram. Każda z trzech tabel wyżej pokazuje własną próbę, więc różnica dzieląca ją od progu jest widoczna wprost, bez przeliczania. Wersalki i kanapy mają dziś węższy zapas niż sofy, więc to sofy jako pierwsze mogłyby doczekać się osobnej strony z medianą — wystarczy, że kolejny import dołoży kilkanaście modeli. Strona przelicza się przy każdym odświeżeniu, więc tego dnia mediana pojawi się tu sama, bez ręcznej edycji tego tekstu.

Czego te dane nie mówią

• Nie mówią, ile kosztuje sofa, wersalka czy kanapa w Polsce. Mówią, ile kosztują modele, które sprzedajemy. Nie zbieramy cen konkurencji.
• Nie są medianami, bo świadomie ich tu nie liczymy jako headline. Widełki min–max i kwartyle w tabelach wyżej opisują rozrzut, nie „typową" cenę — przy tak małej próbie typowa cena nie istnieje w sposób, na którym dałoby się polegać.
• Różnica między kategoriami nie dowodzi różnicy rynkowej. Pokazuje wyłącznie to, co sprzedajemy dziś, od naszych producentów, w tym akurat składzie oferty.
• Skrajne wartości są najmniej stabilne. Przy próbie liczącej kilkanaście modeli wystarczy, że jeden zniknie z oferty, a widełki się przesuną zauważalnie bardziej niż w liczniejszej kategorii.

Pełne definicje i kontekst konstrukcyjny każdej z trzech nazw opisują osobne przewodniki: sofa i wersalka. Ta strona świadomie nie powtarza tamtej treści — zajmuje się wyłącznie ceną.

Metodologia

Kwartyle liczymy metodą interpolacji liniowej między obserwacjami — tą samą, którą stosują arkusze kalkulacyjne i pakiety statystyczne. Bierzemy cenę bazową każdego opublikowanego modelu z danej kategorii, po jednej na model, i pomijamy pozycje bez ceny.

Próg publikacji podany w tabeli wyżej to konwencja, nie prawo statystyki — źródło w przypisach pokazuje, że przy rozkładach mocno skośnych bywa za niski, a przy bliskich symetrii niepotrzebnie wysoki. Używamy go mimo to, bo jest jawny, jednolity dla całego katalogu i łatwy do sprawdzenia: każda kategoria albo go przekracza, albo nie, bez wyjątków uznaniowych. Dopóki sofy, wersalki i kanapy go nie przekroczą, ta strona publikuje widełki zamiast mediany — świadomie, nie przez przeoczenie.