Wersalka — wymiary, mechanizmy i czy da się na niej spać codziennie

Wersalka rozkłada się do przodu: siedzisko wyjeżdża w stronę pokoju, a oparcie opada na jego miejsce. Pod siedziskiem jest skrzynia na pościel. Te dwie cechy razem — kierunek rozkładania i schowek — odróżniają wersalkę od większości sof rozkładanych i decydują o tym, ile miejsca mebel naprawdę zajmuje.

W naszym katalogu stoi dziś 12 wersalek na 273 opublikowanych produktów. To mało, więc przy każdej liczbie na tej stronie podajemy jej próbkę, a tam, gdzie próbka jest za mała, żeby cokolwiek z niej wnioskować, piszemy o tym wprost.

Czym wersalka różni się od sofy, kanapy i tapczanu

Granica między sofą a kanapą nie istnieje technicznie — to dwie nazwy tego samego mebla, używane wymiennie przez producentów i sklepy. Granica między wersalką a nimi istnieje i jest konkretna: kierunek rozkładania oraz skrzynia.

Nazewnictwo przecieka też w drugą stronę. Opis jednej z wersalek w naszym katalogu zaczyna się od słów „Klasyczna rozkładana kanapa" — i jest to tekst producenta, nie nasz. Dlatego przy zakupie bardziej niż nazwie warto ufać dwóm rzeczom: rysunkowi z wymiarami i podanemu typowi mechanizmu.

Wymiary wersalki: złożonej i po rozłożeniu

Wersalka złożona zajmuje mniej więcej tyle, co komoda: około 200 cm szerokości i 90 cm głębokości. Po rozłożeniu rośnie wyłącznie w głąb pokoju — szerokość się nie zmienia. Dlatego przed zakupem mierzy się odległość od ściany do stolika lub do przeciwległego mebla, a nie długość samej ściany.

Poniższe liczby pochodzą z opisów tych wersalek, które są dziś w naszym katalogu. Nie są to dane rynkowe — patrz sekcja o metodologii na końcu strony.

Krótszy bok jest tu liczbą, która przesądza o wszystkim: to w niego muszą się zmieścić ramiona śpiącego. Materac jednoosobowy ma 90 cm, dwuosobowy 140 cm — mediana wersalek z naszego katalogu leży pomiędzy. To wymiar dla jednej osoby z zapasem, a nie dla dwóch.

Dla porównania, w całym naszym katalogu mebli rozkładanych i łóżek mediana krótszego boku wynosi 136 cm przy 77 modelach, które ten wymiar podają.

Mechanizmy rozkładania stosowane w wersalkach

Do codziennego spania realnie nadają się dwa z nich: DL i delfin. Oba dają jedną ciągłą płaszczyznę, bez progu w miejscu, gdzie kończy się siedzisko. Mechanizm wersalkowy tworzy powierzchnię z dwóch części o różnej twardości, co przy jednej nocy nie ma znaczenia, a przy trzystu ma.

Delfin ma jedną przewagę, której nie widać w tabeli: nic w nim nie odchyla się do tyłu, więc mebel może stać przy samej ścianie. Przy pozostałych mechanizmach zdarza się, że trzeba go odsunąć na kilka centymetrów.

Typ mechanizmu bywa w opisach po prostu pominięty. W kartach naszych produktów najczęściej wymieniany jest DL, a nazwy „delfin" i „sedak" nie padają wcale — co nie znaczy, że tych mechanizmów w meblach nie ma, tylko że producent ich nie nazwał. Jeśli w opisie mechanizmu nie ma, trzeba o niego zapytać przed zamówieniem.

Czy wersalka nadaje się do codziennego spania

Odpowiedź zależy od trzech rzeczy, z których żadna nie jest nazwą mebla: szerokości powierzchni spania, tego, czy jest ona jedną płaszczyzną, i tego, czym wypełnione jest siedzisko.

Wypełnienie da się sprawdzić w opisie. Wersalki z naszego katalogu deklarują piankę T35 (12), a część z nich dodatkowo sprężynę bonell. W całym katalogu piankę o podanej gęstości deklaruje 75 produktów z 273, czyli 27,5%; rozkład gatunków to T35 (46), T25 (16), T30 (11), HR35 (6), HR30 (1). Wyższa liczba przy literze T oznacza gęstszą piankę, a gęstsza pianka wolniej się wysiada.

Osobna sprawa to, co producent sam mówi o spaniu. W 23 z 273 opisów w naszym katalogu — czyli 8,4% — pada jakakolwiek deklaracja na ten temat. Funkcję spania określa się jako okazjonalną w 23 opisach, 2 modele są opisane jako wzmocnione do spania codziennego, a przy 8 kolejnych producent oferuje wzmocnienie za dopłatą. Pozostałe opisy nie zawierają żadnej deklaracji.

To jest za mała próbka, żeby postawić na niej tezę o rynku, i nie stawiamy jej. Warto natomiast wiedzieć, jak ją czytać: brak deklaracji to brak deklaracji, a nie dowód, że mebel się nie nadaje. Wśród samych wersalek deklarację o spaniu zawiera 0 opisów — więc o żadnej z nich producent nie napisał ani że jest do spania okazjonalnego, ani że jest do codziennego.

Praktyczny wniosek jest taki, że pytanie „czy nadaje się do codziennego spania" trzeba zadać sprzedawcy wprost i poprosić o odpowiedź w kategoriach mechanizmu i wypełnienia, a nie przymiotników.

Ile kosztuje wersalka

Ta próbka jest za mała, żeby mówić o cenach na rynku. Przyjęliśmy próg 30 modeli jako minimum, poniżej którego mediana potrafi się przesunąć o kilkaset złotych po dodaniu jednego produktu — a wersalek mamy 12. Co więcej, wszystkie pochodzą od jednego producenta, więc powyższe liczby opisują raczej jego cennik niż jakikolwiek szerszy obraz.

Dla kontekstu: mediana ceny narożnika w naszym katalogu to 2557 zł przy 38 modelach — to jedyna kategoria wypoczynkowa, która próg przekracza. Więcej o niej piszemy w przewodniku po narożnikach.

Skąd wzięła się nazwa

„Wersalka" jest słowem polskim i nie ma jednowyrazowego odpowiednika w językach zachodnich. Angielskie sofa bed, niemieckie Schlafsofa i francuskie canapé-lit opisują funkcję — sofę, na której da się spać — ale żadne z nich nie ma wpisanej w nazwę skrzyni na pościel, która dla wersalki jest cechą definicyjną.

Ma to praktyczny skutek, który widać w sklepach do dziś: opisy tłumaczone z zagranicznych katalogów słowa „wersalka" nie używają w ogóle. Ten sam mebel bywa więc sprzedawany jako kanapa, sofa rozkładana albo wersalka, zależnie od tego, kto pisał tekst.

Najczęściej powtarzane wyjaśnienie pochodzenia nazwy wiąże ją z Wersalem, ale nie jest to ustalenie, które dałoby się podeprzeć jednym rozstrzygającym źródłem, i nie podajemy go tu jako faktu. Po ścisłą definicję samego terminu — a nie jego etymologię — sięga się do dwóch pozycji wymienionych w źródłach pod artykułem: „Słownika terminologicznego mebli" Izydora Grzeluka oraz „Projektowania mebli" Jerzego Smardzewskiego. Obie są w zbiorach Biblioteki Narodowej i obie opisują polską terminologię meblarską systematycznie, czego o większości tekstów w internecie powiedzieć się nie da.

Metodologia

Wszystkie liczby na tej stronie są liczone z naszego katalogu w momencie generowania strony, a nie wpisane ręcznie. Aktualizują się razem z katalogiem.

Trzy zastrzeżenia, które trzeba mieć na uwadze, czytając te dane:

1. To nie są dane rynkowe. To katalog jednego sklepu — produkty kilku polskich producentów, których sami sprzedajemy. Nie mamy wglądu w ofertę konkurencji ani w to, co się faktycznie sprzedaje.
2. Wymiary i pianki pochodzą z opisów producenta, nie z naszych pomiarów. Przy każdej takiej liczbie podajemy, ile modeli w ogóle to pole wypełnia — zwykle jest to mniejszość katalogu.
3. Typ mechanizmu nie jest u nas polem strukturalnym, tylko fragmentem opisu, więc nie publikujemy dla niego żadnego licznika.

Warunki i terminy dostawy opisujemy osobno, na stronie dostawy — świadomie nie ma ich w tym artykule, żeby nie zdublować informacji, która może się zmienić.